Oppervlakkig Diep: Photoshop & Schoonheid

06:00

Al een tijdje zit ik tegen deze blogpost aan te hikken. Op de een of andere manier krijg ik mijn gedachtes maar niet perfect op papier. En perfectie, daar gaat het nou eenmaal om. Een hele poos geleden, toen deze site nog in de kinderschoentjes stond, schreef ik een blog over de relatie tussen fotografie en de realiteit. In die blog schreef ik hoe wij een foto altijd aannemen als een weerspiegeling van de realiteit, maar dat deze relatie eigenlijk veel ingewikkelder is. In het geval van modetijdschriften en reclamecampagnes van kledingmerken wordt een fotoshoot op elk vlak in scene gezet: de belichting in een studio, of een flitslicht op locatie, de keuze voor het model, de dure designer kleding en professionele make-up, het standpunt van de fotograaf, de instellingen van de camera, en dan uiteindelijk de nabewerking. “Een foto is nooit ‘echt’,” concludeerde ik, “maar Photoshop is altijd ‘nep,’ en dat is veel makkelijker om te accepteren.”
Photoshop is dus de zondebok. Vooral nu meer en meer beroemdheden deze vorm van beeldmanipulatie verafschuwen, het “in” is om meer curves te hebben of een fitgirl te zijn, en zelfs regeringen modellen verbieden om zo dun te zijn dat het een gevaar wordt voor hun gezondheid, wordt authenticiteit belangrijker dan perfectie. Dat vind ik leuk, begrijp me niet verkeerd. Authenticiteit, jezelf zijn, en vooral geen bloep geven om wat anderen van je denken, dat is een van de weinige trends aan welke ik wél mee wil doen. Maar dat je alleen authentiek kan zijn zonder Photoshop of Instagram-filters, of zonder liters make-up of de nieuwste designerkleding, daar sta ik dan weer niet achter.

Schoonheidsidealen
Al enige tijd is het een heersend idee dat de modewereld een uniforme collectie aan blanke, slanke, lange barbiepoppen is die het schoonheidsideaal van onze tijd bepalen. Tot zekere hoogte was, en is, dat waar, maar gelukkig zien we steeds meer diversiteit en representatie op de catwalk. Ik wil in deze blogpost niet te veel in het negatieve blijven hangen, maar ik wil ook zeker niet ontkennen dat er nog zó veel te verbeteren valt wat betreft representatie van etniciteit, lichaamsvorm en seksualiteit. Ik bedoel, het is 2016, en we beginnen er nu pas een punt van te maken dat “huidkleurig” niet voor iedere kleur huid is? “Nude is geen kleur,” zei James Lee, Hoofd Design van Björn Borg, die afgelopen maart een nieuwe lijn huidkleurig ondergoed lanceerden. “Het is concept waar iedereen recht op moet hebben.”
Ook het luxe designermerk Louboutin voegde wat extra kleuren toe aan hun “vleeskleurige” schoenenlijn. Maar ook op het gebied van make-up is de aanname dat “huidkleurig” synoniem is met “blank” een enorm probleem wanneer het gaat om het vinden van een juiste foundation, bijvoorbeeld. Wanneer we kijken naar deze advies-pagina op de site van de Etos, bijvoorbeeld, zien we letterlijk alleen maar blanke modellen bij de “kleurtypes.” Er bestaan vier kleurtypes volgens de Etos, en elk type is blank. Het donkerste dat ze gaan is “iets getint.” Is dat niet ontzettend raar?
Maar goed, we zijn op de goede weg. In 2016, met onze “multiculturele” samenleving en gevierde “tolerantie” (wat een ontzettend naar woord is dat, zeg), zijn we op de goede weg


Gelukkig is de modewereld niet de enige plek waar we onze rolmodellen en inspiratie vandaan halen. De filmindustrie, kunst, en de muziekindustrie zijn ook een grote bijdrager aan de verspreiding van “het schoonheidsideaal.” Maar als we alles bij elkaar pakken en in één grote blender doen, kunnen we dan nog wel spreken van “het schoonheidsideaal?”
Volgens bekende denker Umberto Eco niet. Wanneer we op hetzelfde moment geobsedeerd kunnen zijn door Rambo en RuPaul, door Naomi Campbell en Claudia Schiffer, door films zoals The Chorus Line en Blade Runner, door George Clooney’s korte koppie en de weerzinwekkende wereld van Mad Max, door de femme fatale en de girl next door, dan kunnen we niet spreken van één schoonheidsideaal. In Eco’s boek On Beauty stelt hij zich voor hoe een bezoeker uit de toekomst onze samenleving zou ontleden en bekijken, en volgens hem zou deze avonturier tot de volgende conclusie komen:
“Onze ontdekkingsreiziger uit de toekomst zal niet langer in staat zijn om het esthetische ideaal van schoonheid te identificeren in de massa media van de twintigste eeuw en daar voorbij. Hij zal zich moeten overgeven aan de orgie van tolerantie, de totale versmelting en de absolute en de niet te stoppen polytheïsme van Schoonheid." 
Umberto Eco, On Beauty, pagina 429

Er is, volgens mij, nog niets totaal en absoluut aan die versmelting, maar het is wel weer waar dat we niet gebonden zijn aan één ideaal. Kijk maar naar hoe we onze schoonheidsidealen met het jaar lijken te verschuiven. Of per cultuur. Want er valt niets te ontkennen aan het feit dat deze blog met een enorm Westers perspectief is geschreven, natuurlijk.
Goed, wat dit allemaal met Photoshop te maken heeft? Photoshop wordt gebruikt om modellen en beroemdheden in modecampagnes of tijdschrift editorials “aan te passen.” Hier en daar wordt de huid meer effen, de ogen opvallender, en het haar schitterender. Maar daar blijft het niet bij. Modellen worden nog dunner gemaakt, hoofden van beroemdheden zijn zelfs soms op totaal andere lichamen geplakt, en dat alles om “het schoonheidsideaal” te verkopen. De conclusie? Photoshop is slecht en alleen zonder Photoshop kun je een waarheidsgetrouwe campagne opbouwen. 

Uhm, nee. 

Een foto is nooit waarheidsgetrouw, zoals we eerder concludeerden. Een foto in opdracht van een merk met doel om meer producten te verkopen is niet alleen nooit waarheidsgetrouw, maar ook nog eens actief en willend een fantasie aan het opbouwen. Een fantasie die werkelijkheid kan worden als jij nu deze producten bestelt!!!1!
Bedenk je daarom ook dat bedrijven goed op de hoogte zijn van trends zoals de recente “authenticiteit”-trend. Het gaat ze om opvallen, om verkopen, om clicks en sales. Een reclamecampagne die inspeelt op de trend van vandaag, de trend om authentiek en zonder Photoshop te leven, is een campagne die verkoopt. 


Wat ik wil duidelijk maken, is dat het niet alleen Photoshop is. Het is het hele idee dat de mode-industrie, de filmindustrie, en de muziekindustrie zoveel “macht” hebben over hoe wij schoonheid zien, dat ze dit hele ideaal kunnen bepalen, en verkopen. “Het schoonheidsideaal” is slechts concept, een fantasie, waarvan de industrieën jou beloven dat het ook voor jou kan zijn, wanneer je de juiste producten koopt. Maar daar blijft het natuurlijk niet bij, want er is altijd meer. Meer status, meer ideaalbeeld, meer, meer, meer. 

En da’s niet erg. Zolang je je ervan bewust bent. En je hoeft helemaal niet te veranderen in een marxist die klaar staat met fakkel en hooivork om de gevestigde orde omver te schoppen. Zolang jij weet dat het model op de anti-rimpel-crème verpakking in het echt noch dat product gebruikt noch een egale huid heeft, dan weet je voldoende. Het probleem is dat niet iedereen hier bewust van is. Want wanneer zo’n ideaal toch niet zo gezond of toegankelijk blijkt te zijn, dan kan het serieuze gevolgen hebben voor de fysieke en mentale gezondheid. Wanneer die anti-rimpel-crème niet blijkt te werken, of diëten je niet dat modellen-lichaam geeft, en je over wilt gaan op drastische maatregelen om tóch dat gepromote ideaal te behalen, dan is het niet zo onschuldig meer. 

Gelukkig kun jij hier iets tegen doen: als jij nou dit blogje deelt op Facebook met iedereen waarvan jij denkt “nou, die zou eens een flinke realitycheck moeten krijgen,” dan heb jij weer je goede karma voor de dag, en ik meer views! Whoehoe! Win-win. 

All kidding aside, ik vind het leuk om over dit soort dingen na te denken. En om erover te schrijven. Dus ik hoop dat je het leuk vond om te lezen over dit warrige verhaal over Photoshop en hoe dit stukje software niet de (enige) boosdoener is. En over hoe het bannen van Photoshop uit de modewereld dus bijna niks zal gaan veranderen. Ik hoop ook dat je kritischer zal gaan kijken naar wat modemerken (en make-up- en lifestylemerken) nou eigenlijk verkopen. En misschien ook waarom we zo geneigd zijn om onze rimpels te verbergen of een bikini-lichaam te willen hebben… Want zijn rimpels niet gewoon natuurlijk? Ze horen immers bij het ouder worden. En is niet elk lichaam in een bikini een bikini-lichaam? Waarom zijn die standaarden er? En waarom willen wij aan die standaarden voldoen?

Hoe denk jij over “het schoonheidsideaal?” Ben je het eens met Umberto Eco, die concludeerde dat we in onze hedendaagse maatschappij niet meer kunnen spreken over één schoonheidsideaal, of denk jij dat we nog steeds vast zitten in de generieke slanke, blanke barbiepoppen parade?

Meer lezen over de filosofische vraagstukken in de mode-industrie? Deze serie, “Oppervlakkig Diep” wordt niet alleen super onregelmatig upgeload, maar heeft ook nog maar één eerder deel: een artikel geheel in het teken van de Psychologie van de Mode. Gelukkig schreef ik eerder ook nog een blog over de relatie tussen fotografie en de realiteit én leuk leesvoer over waarom modellen toch altijd kijken alsof ze moeten poepen!

You Might Also Like

0 reacties

Subscribe